Khô âm đạo là một trong những vấn đề thường gặp nhất ở phụ nữ giai đoạn tiền mãn kinh và mãn kinh. Hiện nay, khoảng 50–60% phụ nữ trong độ tuổi này gặp phải tình trạng khô rát, đau khi quan hệ, thậm chí tái phát viêm nhiễm. Điều này không chỉ gây ảnh hưởng đến đời sống vợ chồng mà còn khiến người bệnh mất tự tin, chất lượng sống bị suy giảm.
Bài viết dưới đây sẽ mang đến cái nhìn toàn diện về tình trạng khô âm đạo ở tuổi mãn kinh, đồng thời cập nhật những giải pháp điều trị hiệu quả đang được bác sĩ phụ khoa tin dùng.
Khô âm đạo tuổi mãn kinh: Nguyên nhân và hệ lụy
Vì sao xảy ra khô âm đạo?
Thời kỳ mãn kinh được tính kể từ khi chu kỳ kinh nguyệt của người phụ nữ kết thúc và họ không còn khả năng mang thai. Lúc này, nồng độ Estrogen trong cơ thể suy giảm, da và niêm mạc âm đạo và âm hộ trở nên mỏng, khô, dễ tổn thương. Lượng dịch tiết giảm, mất cân bằng pH âm đạo dẫn đến hệ vi sinh bị xáo trộn tạo điều kiện cho viêm nhiễm phát triển.
Nghiên cứu cộng đồng tại Đà Nẵng (2023) khảo sát 850 phụ nữ hậu mãn kinh cho thấy tỷ lệ khô âm đạo đáng kể (báo cáo chi tiết trong bài nghiên cứu địa phương). Kết quả cho thấy tỷ lệ khô âm đạo ở phụ nữ mãn kinh chiếm 49,3%. Có mối liên quan giữa tình trạng khô âm đạo và nồng độ estradiol, thời gian mãn kinh, còn sinh hoạt tình dục hay không và môi trường pH âm đạo.
Triệu chứng thường gặp
- Âm đạo tiết rất ít dịch nhầy.
- Cảm giác khô rát, bị cọ xát khi ngồi, đi bộ, tập thể dục,…
- Đau hoặc có thể bị chảy máu khi quan hệ, giảm ham muốn tình dục.
- Ngứa ngáy khó chịu do vi khuẩn, nấm tấn công gây viêm nhiễm.
Bạn đọc có thể tìm hiểu rõ hơn về “Khô âm đạo: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị an toàn cho phụ nữ”
Khô âm đạo tuổi mãn kinh gây những ảnh hưởng gì?
Người phụ nữ khi bị khô hạn sẽ cảm thấy đau rát, khó chịu mỗi khi gần gũi. Từ đó ham muốn tình dục suy giảm, sự gắn kết và hạnh phúc gia đình cũng sẽ phần nào bị ảnh hưởng.
Bên cạnh đó, khô âm đạo còn làm tăng nguy cơ:
- Mắc các bệnh phụ khoa khác do môi trường âm đạo mất cân bằng.
- Nhiễm trùng đường tiết niệu với các triệu chứng tiểu buốt, tiểu rắt, tiểu són.
- Giảm chất lượng cuộc sống: cảm giác khó chịu khiến phụ nữ căng thẳng, giảm tự tin, ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần và hiệu suất làm việc hằng ngày.
Giải pháp điều trị khô âm đạo
Gel bôi trơn và dưỡng ẩm âm đạo không chứa estrogen
Đây là bước điều trị cơ bản giúp giảm ma sát và tăng cảm giác dễ chịu ngay tức thì.
- Gel bôi trơn: Thoa chất bôi trơn ngay trước khi quan hệ tình dục để giảm bớt sự khó chịu do quan hệ tình dục.
- Kem/Gel dưỡng ẩm âm đạo: Chị em nên chọn các loại kem dưỡng ẩm chuyên biệt dành cho âm đạo để tránh kích ứng khi dùng. Kem được đưa vào âm đạo hoặc xung quanh âm hộ hàng ngày hoặc vài ngày một lần, giúp niêm mạc mềm mại, cải thiện độ ẩm tự nhiên.
- Viên đặt âm đạo: Các chế phẩm chứa acid hyaluronic, vitamin E, hoặc chiết thảo dược được chứng minh giúp phục hồi cấu trúc niêm mạc, kích thích tăng sinh collagen, giảm pH âm đạo, hạn chế viêm nhiễm.
Hiện nay, viên đặt âm đạo Dermolivo là một trong những sản phẩm được nhiều bác sĩ sản phụ khoa tin dùng có tác dụng:
- Giữ ẩm và làm dịu vùng kín trong trường hợp khô rát, ngứa, kích ứng
- Hỗ trợ phục hồi niêm mạc âm đạo, giúp duy trì môi trường sinh lý tự nhiên, hạn chế viêm nhiễm tái phát
- Sử dụng an toàn trong giai đoạn hóa trị, xạ trị, phù hợp cho phụ nữ tiền mãn kinh, mãn kinh hoặc nhạy cảm nội tiết
Khác với các gel bôi trơn chỉ làm ẩm tạm thời, Dermolivo tác động sâu vào niêm mạc, giúp phục hồi, nuôi dưỡng và cân bằng pH tự nhiên, mang lại cảm giác thoải mái, dễ chịu lâu dài.
Kem, viên nén hoặc vòng estrogen liều thấp
Những loại thuốc này hoạt động bằng cách thay thế estrogen trong cơ thể sau khi mãn kinh. Kem bôi, viên đặt hay vòng estrogen sẽ được dùng trực tiếp tại âm đạo với liều được bác sĩ chỉ định đến khi các triệu chứng có dấu hiệu cải thiện. Khi dùng cần được theo dõi sát sao bởi có nguy cơ huyết khối, ung thư vú (tùy cơ địa mỗi người).
Probiotic đường âm đạo hoặc đường uống
Bổ sung lợi khuẩn Lactobacillus giúp khôi phục hệ vi sinh, giảm pH âm đạo, giảm viêm tái phát, phù hợp cho phụ nữ có tiền sử viêm âm đạo tái diễn nhiều lần.
Bổ sung dưỡng chất đường uống
Các dưỡng chất như omega-3, vitamin E, isoflavone từ đậu nành hỗ trợ cân bằng nội tiết tự nhiên, cải thiện chất lượng niêm mạc, giảm viêm. Khuyến khích duy trì điều trị liên tục, kết hợp quan hệ tình dục điều độ và vệ sinh đúng cách.
Xây dựng lối sống khoa học
Bổ sung thêm các thực phẩm giúp giảm khô âm đạo ở phụ nữ như:
- Thực phẩm giàu axit béo omega-3: cá biển, các loại hạt (hạt bí ngô, vừng,…)
- Thực phẩm giàu estrogen: Các loại đậu (đậu tương, đậu phụ, đậu nành,…)
- Vitamin: Không chỉ giúp cơ thể khoẻ mạnh, vitamin A, E, C còn giúp giảm khô âm đạo.
- Bổ sung đủ nước mỗi ngày.
- Tránh sử dụng rượu bia và thuốc lá
Cùng với đó, việc xây dựng lối sống lành mạnh cũng gây ảnh hưởng lớn đến sức khoẻ sinh dục của phụ nữ:
- Tập luyện sức khỏe thường xuyên: Tập thể dục, đạp xe,đi bộ để nâng cao sức đề kháng.
- Không sử dụng các dung dịch vệ sinh có tính kiềm mạnh dễ gây kích ứng.
Khô âm đạo ở tuổi mãn kinh có giải pháp và hoàn toàn có thể kiểm soát tốt. Kết hợp thăm khám định kỳ, lối sống lành mạnh và lựa chọn điều trị phù hợp sẽ giúp phụ nữ vượt qua
Ứng dụng điều trị trong thực tế
Bệnh nhân: Bà H., 49 tuổi, đến khám vì than phiền tình trạng khô rát và đau khi quan hệ trong 6 tháng gần đây. Bệnh nhân đã mãn kinh 2 năm, không mắc bệnh lý nền.
Khám: niêm mạc âm đạo mỏng, pH tăng, xuất hiện vết rách nhỏ sau quan hệ.
Kế hoạch điều trị ban đầu: Sau khi tư vấn, bệnh nhân được khuyên thay đổi lối sống, bổ sung dinh dưỡng giàu omega-3, tập Kegel, đồng thời sử dụng dưỡng ẩm âm đạo chứa acid hyaluronic. Sau 8 tuần, triệu chứng khô rát cải thiện rõ, quan hệ không còn đau.
Khô âm đạo ở tuổi mãn kinh có giải pháp và hoàn toàn có thể kiểm soát tốt. Kết hợp thăm khám định kỳ, lối sống lành mạnh và lựa chọn điều trị phù hợp sẽ giúp phụ nữ vượt qua giai đoạn này nhẹ nhàng, tự tin và khỏe mạnh hơn.
